నవరాత్రులు, పండుగలు, ఇతర శుభకార్యాల సమయంలో చాలామంది ఉపవాసం పాటిస్తుంటారు. కొందరు రోజంతా ఆహారం తీసుకోకుండా ఉంటే, మరికొందరు పండ్లు, పాలు లేదా తేలికపాటి ఆహారంతో సరిపెట్టుకుంటారు. అయితే మధుమేహం ఉన్నవారు ఉపవాసం చేసే ముందు తమ ఆరోగ్య పరిస్థితిని తప్పనిసరిగా పరిగణనలోకి తీసుకోవాలి. ఆహారం తీసుకునే సమయం, పరిమాణం మారడం వల్ల రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయులు తగ్గడం లేదా పెరగడం జరగవచ్చు. ముఖ్యంగా ఇన్సులిన్ లేదా కొన్ని రకాల మధుమేహ మందులు వాడేవారిలో షుగర్ ప్రమాదకర స్థాయికి పడిపోయే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఉపవాసం అందరికీ సురక్షితమని భావించకూడదు.
ఉపవాసం చేయవచ్చా లేదా అనేది మధుమేహం రకం, షుగర్ నియంత్రణ, వాడుతున్న మందులు, గతంలో ఎదురైన సమస్యలు, ఇతర ఆరోగ్య పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. టైప్-1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారు, ఇన్సులిన్ తీసుకునేవారు, తరచూ షుగర్ తగ్గిపోయే సమస్య ఎదుర్కొనేవారు, గుండె లేదా మూత్రపిండాల సమస్యలున్నవారు ప్రత్యేక జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. గర్భిణుల్లో మధుమేహం ఉన్నా వైద్యుల సూచన లేకుండా ఉపవాసం చేయకూడదు. ఎక్కువసేపు ఆహారం తీసుకోకపోవడం వల్ల చెమటలు పట్టడం, చేతులు వణకడం, ఆకలి, గుండె వేగంగా కొట్టుకోవడం, తల తిరగడం వంటి లక్షణాలు కనిపించవచ్చు. మరోవైపు ఉపవాసం విరమించిన తర్వాత ఒకేసారి అధికంగా తినడం వల్ల షుగర్ స్థాయులు పెరగవచ్చు. నీరు తక్కువగా తీసుకోవడం వల్ల డీహైడ్రేషన్ ప్రమాదం కూడా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా టైప్-1 డయాబెటిస్ ఉన్నవారు ఇన్సులిన్ను స్వయంగా తగ్గించడం లేదా మానేయడం వల్ల తీవ్రమైన సమస్యలు ఎదుర్కొనే ప్రమాదం ఉంది.
ఉపవాసం చేయాలనుకునేవారు ముందుగా వైద్యుడిని సంప్రదించి, ఎంతసేపు ఉపవాసం ఉండవచ్చో, మందుల సమయాల్లో మార్పులు అవసరమా అనే విషయాలను తెలుసుకోవాలి. మందుల మోతాదును సొంతంగా మార్చకూడదు. వైద్యుల సూచన మేరకు రక్తంలో గ్లూకోజ్ స్థాయులను క్రమం తప్పకుండా పరిశీలించాలి. గ్లూకోజ్ స్థాయి 70 mg/dL కంటే తగ్గితే ఉపవాసాన్ని వెంటనే విరమించి, వైద్యులు సూచించిన విధంగా తక్కువ షుగర్కు చికిత్స తీసుకోవాలి. తీవ్రమైన నీరసం, గందరగోళం, స్పృహ కోల్పోవడం, వాంతులు లేదా శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది ఉంటే అత్యవసర వైద్య సహాయం పొందాలి. ఉపవాస సమయంలో తీసుకునే ఆహారం, నీరు, మందుల విషయంలో వ్యక్తిగత వైద్య సూచనలను పాటించడం అత్యంత ముఖ్యం.
గమనిక: ఈ కథనం ఆరోగ్య అవగాహన కోసం మాత్రమే. ఇది వ్యక్తిగత వైద్య సలహాకు ప్రత్యామ్నాయం కాదు. మధుమేహం ఉన్నవారు ఉపవాసం ప్రారంభించే ముందు వైద్యులను సంప్రదించాలి.